Zepeto çocuklar için güvenli mi? Metaverse avatarlarının karanlık tarafı

Zepeto nedir?

Zepeto, oyuncunun 3B avatarını yaratıp sanal bir dünyada sosyalleşmesini sağlayan bir metaverse platformu. TikTok + Instagram + Roblox karışımı gibi düşünün. Avatar yüz yüz seninkine benzetilebiliyor (AI kamera taraması ile), kıyafetler satın alınıyor veya kullanıcılar kendileri tasarlıyor. Sanal odalar, konserler, arkadaşlık bağlantıları var.

Rakamlar:

• Global kullanıcı: 400 milyon+ (2026)
• Türkiye aktif kullanıcı: 1.8 milyon (Data.ai 2026)
• Yaş dağılımı Türkiye’de: %78’i 10-18 yaş, %65’i kız
• Ortalama günlük kullanım: 42 dakika

Risk analizi

1. Kullanıcı yapımı içerikte moderasyon eksikliği

Zepeto’da herkes kendi sahnesini (World) yapabiliyor. “Partı sahnesi”, “sınıf sahnesi”, “bar sahnesi” — kullanıcı yaratımı. 2024-2025 arasında çeşitli medya kuruluşları (BBC, Bloomberg) yetişkin temalı sahnelerin, tanışma uygulaması benzeri etkileşimlerin çocuklar tarafından erişilebilir olduğunu raporladı.

2. Yabancı yetişkinlerle tanışma kolaylığı

Zepeto’da “arkadaş ekle” çok kolay: yakındaki kişiler, popüler avatarlar, random eşleşme. Çocuğunuz rastgele yetişkin hesaplarıyla chat yapabilir. 2023 Güney Kore Çocuk Güvenliği Komisyonu raporu Zepeto üzerinden grooming girişimi vakalarını belgeledi.

Önlem:

• Profil → Gizlilik → Arkadaşlık istekleri = Sadece beyaz liste
• Profil → Yaş = Doğru (13-17 ise Teen Mode otomatik aktive)
• Chat → Yabancılardan mesaj = Kapalı

3. Konum paylaşımı ve fotoğraf gizliliği

Zepeto “yakındaki avatarlar” özelliği sunar — coğrafi konuma göre eşleşme. Varsayılan olarak açık. Ayrıca çocuğunuzun oluşturduğu avatar yüz taraması ile başlıyor, gerçek fotoğraf AI tarafından işlenir. Gizlilik politikası Kore yasalarına göre yapılıyor, KVKK uyumu açık değil.

Önlem:

• Ayarlar → Gizlilik → Konum Paylaşımı = Kapalı
• Avatar oluşturma sırasında yüz tarama yerine manuel oluşturma tercih edilsin
• Profil fotoğrafı avatar olsun, gerçek fotoğraf olmasın

4. Parasal risk — Zem ve Koin ekonomisi

İki sanal para var: Zem (premium) ve Koin (ücretsiz kazanılabilir). Zem gerçek para ile alınıyor. Avatar kıyafetleri 3-500 Zem arası. 1 USD yaklaşık 100 Zem.

Agresif pazarlama: “Limited edition” kıyafetler, “flash sale” baskısı, popüler kullanıcıların ürünlerini promote etmesi. Çocuk bütçesiz giderse aylık 200-1000 TL çıkması normal.

Yaş grubuna göre öneri

13 yaş altı

İndirmeyin. Uygulama mağazasında PEGI 12 olsa da platform dinamikleri 10-12 yaş için uygun değil. Alternatif olarak Toca Life World (daha güvenli, chat yok) veya Animal Crossing (yaş grubuna uygun sosyal platform) öneriyoruz.

13-15 yaş

Zorunlu ayarlar:

• Yaş doğru girilmiş (Teen Mode otomatik)
• Gizlilik: Arkadaşlık istekleri = Beyaz liste
• Chat: Yabancıdan mesaj = Kapalı
• Konum paylaşımı = Kapalı
• Fotoğraf tarama = Kullanılmıyor (avatar manuel)
• Gerçek adı / Ekli isim yok
• In-app purchase = Şifre korumalı (ebeveyn telefonu)

16+ yaş

Ergen kendi karar verir. Moderasyon daha az önemli, ama bütçe ve zaman konusu açık kalsın. Aylık maksimum harcama tavanı aileyi karara dahil eder.

Alternatifler

Zepeto’nun çekici olduğu üç özellik: avatar yaratma, sosyal etkileşim, kreatif paylaşım. Bunlardan her biri için alternatif:

• Avatar yaratma: Roblox (seçili oyunlar, chat kapalı), Nintendo Switch “Mii” sistemi.
• Sosyal etkileşim: Pinterest (tamamen görsel), Discord (aile/okul server’ı moderasyonlu).
• Kreatif paylaşım: Procreate (iPad çizim), CapCut (video editöryel, content creator yolu).

Bu yazı Dijital Fener editör ekibi tarafından Nisan 2026’da hazırlandı. Zepeto uygulaması 12 saat test edildi, 4 farklı yaş aralığında hesap açıldı.